Lợi suất trái phiếu là gì?

Lợi suất trái phiếu là một chỉ số quan trọng, phản ánh mức sinh lời của trái phiếu và cung cấp thông tin về những biến động trên thị trường tài chính. Việc hiểu rõ chỉ số này giúp nhà đầu tư đánh giá hiệu quả và rủi ro khi đầu tư vào trái phiếu. Hãy cùng Tygiamoingay tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Tìm hiểu lợi suất trái phiếu là gì ?

Lợi suất trái phiếu là gì?​

Lợi suất trái phiếu (Bond Yield) là chỉ số phản ánh mức sinh lời mà nhà đầu tư có thể nhận được khi nắm giữ trái phiếu, thường được biểu thị dưới dạng tỷ lệ phần trăm (%). Chỉ số này được xác định dựa trên các yếu tố như lãi suất coupon, giá thị trường, thời gian đáo hạn và dòng tiền dự kiến từ trái phiếu, tùy theo phương pháp tính.

Về bản chất, lợi suất trái phiếu giúp nhà đầu tư đánh giá khả năng sinh lời và so sánh các trái phiếu khác nhau. Lợi suất có thể thay đổi theo biến động giá trên thị trường, ngay cả khi mức lãi suất coupon được giữ cố định.

Cần lưu ý rằng lợi suất trái phiếu không đồng nghĩa với lãi suất coupon. Lãi suất coupon được xác định theo điều khoản phát hành, trong khi lợi suất phản ánh mức sinh lời dựa trên giá trái phiếu và phương pháp đo lường cụ thể.

Lợi suất trái phiếu (Bond Yield) là chỉ số phản ánh mức sinh lời khi giữ trái phiếu
>>> Xem thêm tại: Trái phiếu và cổ phiếu là gì? So sánh và cách lựa chọn phù hợp

Các loại lợi suất trái phiếu phổ biến​

Lợi suất trái phiếu có thể được xác định bằng nhiều phương pháp, tùy thuộc vào loại lợi suất cần tính

Lợi suất danh nghĩa (Nominal Yield)​

Lợi suất danh nghĩa là tỷ lệ lãi coupon hằng năm được tính trên mệnh giá trái phiếu. Chỉ số này thường được quy định trong điều khoản phát hành và không phản ánh sự thay đổi giá trái phiếu trên thị trường. Thông thường, lãi suất danh nghĩa được ấn định trên trái phiếu.

Công thức tính:

Lãi suất danh nghĩa = Tổng các khoản thanh toán hàng năm/Mệnh giá trái phiếu

Ví dụ: Nhà đầu tư nắm giữ một trái phiếu mệnh giá 100.000.000 đồng/trái phiếu có lãi suất danh nghĩa là 6%/năm, như vậy thu nhập cố định hằng năm từ trái phiếu này sẽ 6.000.000 đồng/trái phiếu.

Lợi suất hiện hành (Current Yield)​

Lợi suất hiện tại là một thuật ngữ tài chính đo lường thu nhập hàng năm của trái phiếu hoặc chứng khoán có lãi suất cố định khác so với giá thị trường hiện tại của nó. Nó cũng được gọi là lợi suất chạy, lợi suất lãi suất, lợi suất thu nhập, lợi suất cố định, lợi suất thị trường hoặc lợi suất đánh dấu theo thị trường.

Công thức tính:

Current Yield = (Coupon hàng năm / Giá thị trường) × 100%

Ví dụ: Một trái phiếu có mệnh giá 100.000.000 đồng, lãi Coupon 8%, hiện đang giao dịch trên thị trường với giá 108.000.000 đồng. Lợi suất hiện tại = (8% x 100.000.000)/(108.000.000) = 7.40%

Lợi suất đáo hạn (Yield to Maturity – YTM)​

Lợi suất đáo hạn (YTM) là ước tính về tổng tỷ lệ lợi nhuận dự kiến mà nhà đầu tư sẽ kiếm được khi mua trái phiếu với mức giá thị trường nhất định, nắm giữ đến ngày đáo hạn và nhận được tất cả các khoản thanh toán lãi suất và hoàn vốn đúng hạn.

Lợi suất đến ngày mua lại (Yield to Call – YTC)​

Đối với các trái phiếu có thể được mua lại (tức là được nhà phát hành hoàn trả trước khi đáo hạn), lợi suất khi mua lại ước tính lợi nhuận nếu trái phiếu được mua lại ngay khi điều khoản mua lại cho phép.

Lợi suất trái phiếu có nhiều loại phổ biển và có cách tính khác nhau

Những yếu tố ảnh hưởng đến lợi suất trái phiếu​

Lợi suất trái phiếu chịu tác động từ nhiều yếu tố kinh tế và đặc điểm của từng loại trái phiếu. Sau đây, là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến mức lợi suất mà nhà đầu tư kỳ vọng.

Lãi suất thị trường​

Lãi suất thị trường có mối quan hệ chặt chẽ với lợi suất trái phiếu. Khi mặt bằng lãi suất tăng, giá của các trái phiếu đang lưu hành có lãi suất coupon cố định thường giảm, khiến lợi suất tăng. Ngược lại, khi lãi suất thị trường giảm, giá trái phiếu có xu hướng tăng và lợi suất giảm.

Lạm phát​

Lạm phát ảnh hưởng đến sức mua của khoản tiền lãi và vốn gốc mà nhà đầu tư nhận được từ trái phiếu. Khi kỳ vọng lạm phát tăng, nhà đầu tư thường yêu cầu mức lợi suất danh nghĩa cao hơn để bù đắp sự mất giá của đồng tiền. Ngược lại, kỳ vọng lạm phát giảm có thể góp phần làm giảm lợi suất yêu cầu trên thị trường.

Rủi ro tín dụng​

Rủi ro tín dụng phản ánh khả năng tổ chức phát hành không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán lãi và gốc trái phiếu. Những tổ chức có tình hình tài chính kém ổn định hoặc khả năng trả nợ thấp thường phải đưa ra mức lợi suất cao hơn để thu hút nhà đầu tư. Ngược lại, trái phiếu có mức độ tín nhiệm cao thường có lợi suất yêu cầu thấp hơn khi các điều kiện khác tương đương.

Thời gian đáo hạn của trái phiếu​

Thời gian đáo hạn cũng ảnh hưởng đến lợi suất trái phiếu. Những trái phiếu có kỳ hạn dài thường chịu nhiều bất định hơn trước biến động lãi suất, lạm phát và điều kiện kinh tế. Vì vậy, nhà đầu tư có thể yêu cầu mức lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro khi nắm giữ trong thời gian dài.

Tuy nhiên, trái phiếu dài hạn không phải lúc nào cũng có lợi suất cao hơn trái phiếu ngắn hạn. Mức chênh lệch còn phụ thuộc vào kỳ vọng lãi suất và tình hình thị trường tại từng thời điểm.

Kết luận​

Qua những thông tin trên, có thể thấy lợi suất trái phiếu không chỉ phản ánh khả năng sinh lời mà còn chịu ảnh hưởng bởi những yếu tố khác. Mỗi loại lợi suất có cách tính và ý nghĩa riêng, giúp nhà đầu tư đánh giá trái phiếu dưới những góc độ khác nhau. Vì vậy, việc hiểu rõ lợi suất trái phiếu là gì, cách tính và các yếu tố tác động sẽ giúp nhà đầu tư có cơ sở so sánh, nhận diện rủi ro và đưa ra quyết định phù hợp với mục tiêu tài chính.